Το διάστημα Μαρτίου–Απριλίου 2025 διενεργήθηκε έρευνα με τίτλο «Σφυγμομέτρηση ΕΑΥ 2025», σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ καθώς και στην Ισλανδία, τη Νορβηγία και την Ελβετία, για λογαριασμό του EU-OSHA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία). Σε αυτήν συμμετείχε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα περισσότερων από 28.000 μισθωτών εργαζομένων, μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων.
Η έρευνα καταγράφει τις εμπειρίες και τις αντιλήψεις τους σχετικά με την Επαγγελματική Ασφάλεια και Υγεία, εστιάζοντας σε τέσσερις βασικούς τομείς:
- τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στην εργασία,
- τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες,
- τους κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και
- τα αποτελέσματα για την υγεία που σχετίζονται με την εργασία.
Αποτελέσματα έρευνας
Αναφορικά με την ψυχική υγεία στην εργασία, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο εργαζόμενος πληθυσμός αναφέρει:
- έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας, σε ποσοστό 44%,
- έλλειμμα ανταμοιβών (π.χ. απολαβές, ευκαιρίες σταδιοδρομίας, αναγνώριση) συγκριτικά με τις προσπάθειες που καταβάλλει στην εργασία του, σε ποσοστό 34%
- κακή επικοινωνία ή συνεργασία εντός του εργασιακού χώρου, σε ποσοστό 29%
- έλλειμμα αυτονομίας ή δυνατότητας παρέμβασης στον ρυθμό ή στις διαδικασίες της εργασίας, σε ποσοστό 17%
- σε βία ή λεκτική κακοποίηση από πελάτες, ασθενείς, μαθητές κ.λπ., σε ποσοστό 16%,
- παρενόχληση ή εκφοβισμό στον χώρο εργασίας, σε ποσοστό 8%.
Κατηγορίες
Οι εργαζόμενες γυναίκες είναι πιθανότερο να εκτίθενται σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες κινδύνου, όπως βία ή λεκτική κακοποίηση από πελάτες, ασθενείς, μαθητές κ.λπ. (19% έναντι 14% των ανδρών εργαζομένων) και κακή επικοινωνία ή συνεργασία εντός του οργανισμού (31% έναντι 27%).
Επιπλέον, οι νεότεροι εργαζόμενοι (ηλικίας 16-24 ετών) είναι λιγότερο πιθανό να εκτίθενται σε έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζομένους (38% έναντι 43%-46% σε άλλες ηλικιακές κατηγορίες).
Συγκριτικά με τους αυτοαπασχολούμενους, οι εργαζόμενοι με μόνιμη ή προσωρινή σύμβαση είναι πιθανότερο να εκτίθενται σε κακή επικοινωνία ή συνεργασία εντός του οργανισμού.
Εξετάζοντας τα αποτελέσματα ανά είδος επαγγέλματος, προκύπτει ότι η έκθεση σε έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας είναι συχνότερη μεταξύ των επαγγελματιών, των τεχνικών ή των στελεχών διοίκησης (47%), σε σύγκριση με τους ειδικευμένους, ημιειδικευμένους ή ανειδίκευτους εργαζομένους (42%) και τους εργαζομένους σε θέσεις γραφείου, πωλήσεων ή παροχής υπηρεσιών (43%).
Οι εργαζόμενοι/ες στον τομέα της υγείας ή της κοινωνικής φροντίδας διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο έκθεσης σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους που σχετίζονται με την εργασία. Στον συγκεκριμένο τομέα:
- το 50% των εργαζομένων αναφέρει ότι εκτίθεται σε έντονη πίεση χρόνου και υπερβολικό φόρτο εργασίας, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 45% για το σύνολο των κλάδων,
- το 41% δηλώνει ότι βιώνει έλλειμμα ανταμοιβών (π.χ. απολαβές, ευκαιρίες σταδιοδρομίας, αναγνώριση) συγκριτικά με τις προσπάθειες που καταβάλλει στην εργασία του, έναντι του μέσου όρου του 33% για το σύνολο των κλάδων,
- το 25% αναφέρει ότι εκτίθεται σε βία ή λεκτική κακοποίηση από πελάτες, ασθενείς, μαθητές κ.λπ., ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο του 15% για το σύνολο των κλάδων.
Εργασιακή ανασφάλεια
Όσον αφορά την εργασιακή ανασφάλεια, έναν σημαντικό ψυχοκοινωνικό παράγοντα κινδύνου,
- το 16% των εργαζομένων στην ΕΕ συμφωνεί ότι ενδέχεται να χάσει τη θέση εργασίας του μέσα στους επόμενους έξι μήνες,
- το 82% δεν συμμερίζεται αυτή την ανησυχία για πιθανή απώλεια της θέσης εργασίας στο άμεσο μέλλον.
Τα υψηλότερα ποσοστά εργαζομένων που συμφωνούν ότι ενδέχεται να χάσουν τη θέση εργασίας τους μέσα στους επόμενους έξι μήνες παρατηρούνται στην Ιρλανδία και την Ισπανία (και στις δύο χώρες 23%), στην Ελλάδα και την Πολωνία (και στις δύο 22%) και στο Λουξεμβούργο (21%).
Αντιθέτως, οι εργαζόμενοι στην Τσεχία, τη Δανία, την Ισλανδία, τις Κάτω Χώρες, τη Νορβηγία και τη Σλοβενία αισθάνονται τη μεγαλύτερη ασφάλεια, καθώς μόνο το 8%-9% εκφράζει ανησυχία για πιθανή απώλεια της θέσης εργασίας.
Επιπλέον, η Βουλγαρία και η Νορβηγία καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά εργαζομένων που διαφωνούν έντονα με την άποψη ότι ενδέχεται να χάσουν τη θέση εργασίας τους μέσα στους επόμενους έξι μήνες (66% και 60% των εργαζομένων αντίστοιχα). Το ποσοστό αυτό είναι επίσης υψηλό στη Φινλανδία και την Ουγγαρία (και στις δύο χώρες 56%) καθώς και στην Ισλανδία (55%).
Τα δεδομένα για την Ελλάδα
Στο ενημερωτικό δελτίο για την Ελλάδα, φαίνεται ότι οι απαντήσεις που σχετίζονται με την ψυχική υγεία στην εργασία, συμπεριλαμβανομένων της έκθεσης σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες κινδύνου στην εργασία, των συναφών επιπτώσεων στην υγεία και της διαθεσιμότητας των μέτρων πρόληψης στον χώρο εργασίας τους, είναι πάνω από τον μέσο όρο των δεδομένων της Ευρώπης:
- το 57% δηλώνει ότι αντιμετωπίζει έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας, συγκριτικά με το 44% του μέσου όρου των ευρωπαϊκών χωρών,
- το 44% αναφέρει ότι υπάρχει έλλειμμα ανταμοιβών (π.χ. απολαβές, ευκαιρίες σταδιοδρομίας, αναγνώριση) συγκριτικά με τις προσπάθειες που καταβάλλει στην εργασία του, έναντι του 34% του μέσου όρου,
- το 30% δηλώνει ότι εκτίθεται σε κακή επικοινωνία ή συνεργασία εντός του του εργασιακού χώρου, σε σύγκριση με το 29% του μέσου όρου,
- το 23% αναφέρει ότι υπάρχει έλλειμμα αυτονομίας ή δυνατότητας παρέμβασης στον ρυθμό ή τις διαδικασίες της εργασίας, συγκριτικά με το 17% του μέσου όρου,
- το 20% δηλώνει ότι υφίσταται βία ή λεκτική κακοποίηση από πελάτες, ασθενείς, μαθητές κ.λπ., έναντι του 16% του μέσου όρου,
- το 11% αναφέρει ότι βιώνει παρενόχληση ή εκφοβισμό στον χώρο εργασίας, σε σύγκριση με το 8% του μέσου όρου,
ενώ αναφορικά με προβλήματα υγείας που σχετίζονται με την εργασία,
- το 34% δηλώνει ότι βιώνει συνολική κόπωση, συγκριτικά με το 37% του μέσου όρου,
- το 43% αναφέρει ότι εμφανίζει πονοκεφάλους και κόπωση των ματιών, έναντι του 35% του μέσου όρου,
- το 49% δηλώνει ότι παρουσιάζει στρες, κατάθλιψη και άγχος, σε σύγκριση με το 29% του μέσου όρου.
Σχετικά άρθρα
Αν θες να ενημερωθείς με το ποιοι παράγοντες αποτελούν ψυχοκοινωνικό κίνδυνο στην εργασία, δες το άρθρο μας εδώ.
Αν θες να πληροφορηθείς για θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία για τις γυναίκες, δες το άρθρο μας εδώ.
